Sabahattin Eyüboğlu’ nu Saygıyla Anıyoruz

1908 Akçaabat doğumlu sanatçı, yüksek öğrenimini Atatürk’ün talimatıyla Avrupa’ya eğitime gönderilecek gençler arasında sınava girerek, Dijon, Lyon ve Paris üniversitelerinde, filoloji, edebiyat ve estetik alanlarında yapmıştır. İstanbul Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünde doçent olarak akademik kariyerine başlayan sanatçı, yurdun çeşitli yerlerinden çalıştıktan sonra 27 Mayıs 1960 müdahalesinde 147’ler içinde yer almıştır. Sanatçı, 13 Ocak 1973’te İstanbul’da vefat etmiştir.

Edebi Kişiliği:

  • Deneme, çeviri, eleştiri ve inceleme alanlarında eser vermiştir.
  • Sanat, edebiyat konularında denemeler yazmıştır.
  • Çeviri alanında önemli eserler vermiştir. Montaigne’in “Denemeler’ini Türkçeye çevirmiştir.
  • Ömer Hayyam’ın “Rubailer”ini, La Fontaine’in “Fabllarını ve Eflatun’un “Devlet” adlı yapıtlarını Türkçeye çevirmiştir.
  • Yapıtlarıyla edebiyatımızın ve dilimizin gelişmesine katkıda bulunmuştur.
  • Toplumsal sorunlarımızı ve sanat sorunlarını güçlü bir kültürle araştırmıştır.
  • Türk tarihi içinde Anadolu’nun en bilinçli yorumcularındandır.
  • Türk kültürünü Anadolu hümanizması kavramıyla açıklamış, yeni bir kültür yorumu ortaya koymuştur.
  • Eski Yunan ve Anadolu uygarlıklarıyla ilgili çalışmalar yapmıştır. Sanat tarihi ile ilgili çalışmalar yapmıştır.

Sabahattin Eyüboğlu çok geniş bir konular alanı üzerinde yazılar yazmış, günümüzde de referans kabul edilen çeviriler gerçekleştirmiş, bu arada kısa metrajlı filmler de yapmıştır. Yazıları dört döneme ayrılır:

  1. – 1933’ten 1939 sonuna dek uzanan İstanbul dönemi yazıları,
  2. – 1940 – 1947 Ankara dönemi yazıları,
  3. – 1947 – 1952 Paris mektupları,
  4. – 1957 – 1973 dönemi yazı ve çevirileri.

Telif Eserleri

  • “Avrupa Resminde Gerçek Duygusu”. (M. Ş. İpşiroğlu ile). İ.Ü. Ed. Fak. Yayınları 1953.
  • “Fatih Albümüne Bir Bakış”. (M. Ş. İpşiroğlu ile). İ. Ü. E.F. 1955.
  • “Sur l’Album du Conquérant”. (Üstteki eserin Fransızcasıdır). 1955.
  • “Saklı Kilise”. (M. Ş. İpşiroğlu ile- Türkçe-Fransızca) İ. Ü. E. F. 1957.
  • “Turquie: Miniatures Anciennes”. (M.Ş. İpşiroğlu ile). UNESCO Yayınları, 1961.
  • “Şiirle Fransızca”. Çan Yayınları, 1964.
  • “Mavi ve Kara “. Çan Yayınları, 1967.
  • “Yunus Emre’ye Selam”. Çan Yayınları, 1966.
  • “Yunus Emre”. Cem Yayınevi; 1971,1972
  • “Paris Mektupları”. Varlık, 1947-1948 (seri yazılar).
  • “Şiirin Yapısı”. Yeni Ufuklar, 1957 (seri yazılar),
  • “L’Architecture Religieuse Turque. La Revue des Voyages.

Deneme – inceleme

  • Avrupa resminde gerçeklik duygusu (1952),
  • Fatih albümüne bakış (1952),
  • Mavi ve kara (1961),
  • Yunus Emre’ye selam (1966),
  • Yunus Emre (1971),
  • Sanat üzerine denemeler (1974),
  • Pir Sultan Abdal (1977),
  • Köy Enstitüleri üzerine (1979),
  • Diyelim Söz Arasında (Deneme)
  • Kırkpınar [Düzenleme] (1977)

Tercümeleri

  • Curtius’dan, Fransa üzerine deneme (1953),
  • Eflatun’dan, Devlet (1959),
  • Şiir çevirileri (1976), vb.
  • Julius Caesar (1966) – (THE TRAGEDY OF JULIUS CAESAR-William Shakespeare)
  • Hamlet (1965) – (THE TRAGEDY OF HAMLET, PRINCE OF DENMARK-William Shakespeare)
  • Troilos ile Kressida (1956) – (TROILUS AND CRESSIDA-William Shakespeare)
  • Atinalı Timon (1965) – (THE LIFE OF TIMON OF ATHENS-William Shakespeare)
  • Macbeth (1962) – (THE TRAGEDY OF MACBETH-William Shakespeare)
  • Antonius ve Kleopatra (1967) – (THE TRAGEDY OF ANTONY AND CLEOPATRA-William Shakespeare)
  • La vie de Gargantua et de Pantagruel’-‘The Life of Gargantua and of Pantagruel ‘-‘Gargantua'(Azra Erhat ve Vedat Günyol ile) 1974.Gargantua’nın yazarı François Rabelais(1494?-1553) ayrıca (Maitre Alcofribas Nasier-François Rabelais’nin takma adı)

Belgesel film

Sabahattin Eyüboğlu 11 tane belgesel filme imza atmıştır. Bunlar:

İstanbul Üniversitesi Film Merkezi’nde yapılanlar. Bunlar 1957 ile 1972 yılları arasında Mazhar Şevket İpşiroğlu ve A. Albek ile birlikte yapılmışlardır.

  • “Hitit Güneşi” (1957) Berlin Film Festivali’nde gümüş madalya kazandı
  • “Siyah Kalem” (1957)
  • “Karanlıkta Renkler” (1957)
  • “Anadolu’da Roma Mozaikleri”,
  • “Nemrut Dağı Tanrıları” (1957)
  • “Ana Tanrıça”
  • “Anadolu Yolları”,
  • “Eski Antalya’nın Suları”,
  • “Surname” (1959)
  • “Karagöz’ün Dünyası”, (Madrid’de Gümüş Kuğu Ödülünü aldı)

(2)Eczacıbaşı Kültür Filmlerinden Şakir Eczanesi ile birlikte yapılmışlardır.

  • “Yaşamak İçin”.

Yazı yazdığı dergiler

  • İnsan
  • Tercüme Mecmuası
  • Yaprak
  • Varlık
  • Yeni Ufuklar
  • Ülkü
  • Forum

Yazı yazdığı gazeteler

  • Tan
  • Cumhuriyet
  • Ulus.

Eserleri:

  • İnceleme-Deneme-Eleştiri: Mavi ve Kara, Sanat Üzerine Denemeler, Yunus Emre’ye Selam, Pir Sultan Abdal, Anadolu Ormanları, Anadolu Yolları, Siyah Kalem, Hitit Güneşi, Surname

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir